Werelddierendag

4 oktober 2025

Vandaag is het werelddierendag. Dierendag werd in het leven geroepen om aandacht te vragen voor de rechten en het welzijn van dieren. De keuze voor 4 oktober is geen toeval, maar gaat terug op de sterfdag van Franciscus van Assisi. Deze middeleeuwse heilige staat bekend voor zijn bijzondere band met de natuur, planten en dieren.

In Rijksarchief Gent zijn er in de collectie charters van de graven en gravinnen van Vlaanderen hier en daar afbeeldingen van dieren terug te vinden. Hoewel deze collectie hoofdzakelijk juridische en administratieve documenten betreft en geen gedecoreerde pronkstukken, zijn er hier en daar toch pareltjes van middeleeuwse iconografie terug te vinden. Dit kan zijn in de vorm van een gedecoreerde initiaal in de aanhef van een akte, een zegel met bijzondere afbeelding of een opvallend notarismerk.

Klassiek duiken heel wat leeuwen en paarden op, alsook een tweekoppige adelaar, deze dieren spelen in de heraldiek (wapenkunde) vaak een prominente rol. Daarnaast zijn er enkele meer verrassende dieren terug te vinden: zo treffen we figuren van vissen, kuikentjes, herten, een schaap, geit en eekhoorn aan. Ook een fabeldier of pelikaanachtige vogel is afgebeeld.

Geniet van deze prachtige voorbeelden van middeleeuwse creativiteit en fijne dierendag gewenst.

RAG, Chronologisch Supplement Wyffels, 865 (zegel met herten bij een akte uit 1496)
RAG, Chronologisch Supplement Wyffels, 872 (zegel met paard bij een akte uit 1496)
RAG, Fonds Gaillard, 220 (zegel met schaapje bij een kwitantie uit 1284)
RAG, Fonds Gaillard, 592bis (stadszegel van Brugge met leeuw bij een akte uit 1315)
RAG, Oostenrijks Fonds, 50 (initiaal met beren/leeuwenkop bij een akte uit 1341)
RAG, Fonds Saint-Genois, 656 (zegel met geitje (?) bij een akte uit 1292)
RAG, Fonds Saint-Genois, 700 (ruiterzegel met paard bij een akte uit 1293)
RAG, Fonds Saint-Genois, 743 (zegel met vissen bij een akte uit 1295)
RAG, Fonds Saint-Genois, 1227 (leeuw in notarismerk in akte uit 1311)
RAG, Fonds Saint-Genois, 1737 (zegel met tweekoppige adelaar bij een akte uit 1357)
RAG, Fonds Saint-Genois, 1759 (zegel met fabeldier/vogel (?) bij een akte uit 1358)
RAG, Fonds Saint-Genois, 1733 (zegel met drie vogeltjes/kuikens bij een akte uit 1356)
RAG, Fonds Saint-Genois, 1650 (initiaal met vrouwengezicht en eekhoorn in een akte uit 1331)

Terug naar Nieuws