Gentse stadspoorten

10 juli 2023

Wie zich deze zomervakantie verder verdiept in de Canon van Vlaanderen, komt daar de slag bij Gavere van 23 juli 1453 tegen. De Gentse stedelijke milities werden door het Bourgondische leger van de hertog Filips de Goede verslagen na een kort militair treffen. De Gentenaren werden financieel en symbolisch gestraft door de hertog voor hun opstand. Eén van de maatregelen was het sluiten van de stadspoorten, wat een grote impact had op het stedelijke leven.

Wanneer in 1467 de nieuwe Bourgondische hertog Karel de Stoute voor zijn Blijde Intrede een bezoek brengt aan Gent, wil hij graag met een propere lei starten. Toch breekt al snel ongenoegen uit wegens het ongelukkig samenvallen van het hertogelijk bezoek met de processie en viering van de lokale heilige Lievinus. Deze religieuze optocht had de reputatie een drinkgelag te zijn die wel eens uit de hand durfde te lopen. Op 28 juli worden de plooien gladgestreken en op verzoek van de schepenbanken en de notabelen van de stad Gent geeft Karel de Stoute de toelating om de stadspoorten, die sinds het verdrag van Gavere gesloten waren, terug in gebruik te nemen. In de oorkonde van 28 juli 1467, die bewaard wordt in het Gentse Rijksarchief, wordt verwezen naar de commotie en ongeregeldheden die in de weken voordien in de stad had plaatsgevonden. Het stuk draagt het zegel van Karel de Stoute.

Naderhand werd het stuk gecancelleerd: met verticale doorkervingen van het perkament werd de inhoud tenietgedaan. In de context van middeleeuwse onderhandelingen tussen vorst en onderdanen was het cancelleren van oorkonden een beproefde strategie om op de documenten zelf duidelijk te maken dat de inhoud niet langer van kracht was.